Cebur nuju daging

Kakawin Wrttasancaya

Saking Wikipédia
SorohKakawin
Pinanggal asalAab ka-14 M
Basa(-basa)Basa Kawi
Kasusun olihH. Kern
LakaranLontar
Ukurancm x cm
FormatKakawin
Klasifikasi Gedong KirtyaItihasa

Kakawin Wrttasancaya (utawi Wrttayana miwah Wertasancaya) inggih punika silih tunggil kakawin utawi karya sastra Jawa Kuno ring basa Kawi sané karipta olih Mpu Tanakung sawetara duk satawarsa kaping pat welas. H. Kern, sarjana saking Belanda, nyalin kakawin puniki antuk basa Belanda duk warsa 1875. Wrttasancaya puniki madaging carita indik patemon miwah pamegat, sané kasurat nganggén wirama sané luih. Rasané, Mpu Tanakung ngandelang kaluihan wirama tur pamilihan kruna sané wikan pisan ring kakawin puniki. Nika mawinan, kakawin puniki Wrttasancaya palampah wirama.[1][2]

Kakawin puniki nlatarang detail indik wirama kakawin, sané kaketus saking wirama gancaran Sanskerta. Tata titi wirama puniki lumrah kabaos chanda. Pikaryan Mpu Tanakung puniki ngambil soroh tema sané pateh sareng Meghaduta olih Kalidasa, sané taler nlatarang indik tata titi wirama standar ring gancaran Sanskerta.

Ri tatkalaning ngripta Wrttasancaya, Mpu Tanakung sujatine sampun ngwacen akeh pisan karya sastra Sanskerta, utamannyane Chandovicitih sané pinaka bantihan Bharatanatyasastra, silih tunggil cakepan indik gancaran Sanskerta. Niki kabuktiang antuk wirama-wirama sané pateh kaanggén ring Wrttasancaya kalih Chandovicitih. Minab, Mpu Tanakung duk punika polih inspirasi saking cakepan wirama Sanskerta tur makayunin ngaryanang cakepan sané pateh nanging mabasa Jawi kuno sané menawi prasida kaanggén acuan ring sajeroning pangriptan kakawin daweg punika.

Yadiastun ring suang-suang kakawin Mpu Tanakung satata yadcad ragan ida tambet, para sarjana sastra Jawi purwa dahat ngon ring pikaryan ida. Saking detail tur referensi sané kaanggén ring suang-suang reriptanida, para sejarawane narka Mpu Tanakung minab sampun prasida daweg nika ngalap referensi langsung saking India.[3] Yadiastun asapunika, Mpu Tanakung sampun yakti prasida ngadungang wirama-wirama asli saking gancaran Sanskerta sareng kearifan lokal Jawi purwa malarapan antuk pikarsa, eksperimen miwah pangalamanida sané sampun sue.

Conto Teks

[uah | uah wit]

Ring warsa 1875, H.Kern ngamedalang karya sastra sane akeh madaging terjemahan saking sasuratannyane. Sajeroning kakawin Wertasancaya, sampun lumrah madaging pupuh-pupuh sane mamuji Saraswati, tur ring sor puniki wantah imba pupuh ring kakawin Wertasancaya:

Marga

[uah | uah wit]
  1. [4]Sang hyang wāgîîswarî ndah lihati satata bhaktingkw I jöng dhātrdewi pinrih ring citta nunggw ing sarasija ri dalĕm twas lanenastawangku nityȃweha ng warānugraha kaluputa ring duhkha sangsāra wighna lāwan tȃstu wruheng sāstra sakalaguna ning janma tapwan hanewĕh.
  2. Nāhan dongkwājapāngacarna ri sira kĕdö mrākrta ng chandāsasrta mangke tingkahnya pintonakĕna gumawaya ng wrddhya ning wālabuddhi akhir

Epilog

[uah | uah wit]
  1. Anghing hingan iking palambanga gurit mpu Tanakung atimūdha duryasa chandaprākta wrtta ning guru lawan laghu racana nika ndatan kalen akweh wrtta turung lining mami palenakĕna muwah ikopalaksanan yan ring pinggalasāstra kewala kadikang ina jarakan ing palambanga. 109
  2. Tuhun sahana sang kawindra mangupaksamā ri nghulun getingku n angikĕt palambanga ngaranya de ning mangö teher matiki Wrttasañcaya ngaranya de ning mangö palar magawaya ng wisuddtha ri manah ning anggong langö 110

Pustaka

[uah | uah wit]
  1. Kompasiana.com (2018-04-07). "Mendedah Ajaran Kearifan Mpu Tanakung". KOMPASIANA (ring Indonesia). Kaaksés 2021-01-13.
  2. Purwadi (2007). Sejarah Sastra Jawa. Yogyakarta: Panji Pustaka. pp. 84–87. ISBN 979-25-2725-10 Check |isbn= value: length (help).
  3. Hunter, 2001: p. 65-92.
  4. Zoetmulder, P.J (1985). Kalangwan . A Survey Of Old Javanese Literature. Jakarta: Djambatan. pp. 593–594.

Lis pustaka

[uah | uah wit]