Perang Bali I
| Intervensi Belanda ring Bali (1846) Perang Bali I | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
Batalyon VII ring serangan nuju ka Bali | |||||||
| |||||||
| Pihak terlibat | |||||||
|
|
Krajaan Karangasem | ||||||
| Tokoh miwah pamimpin | |||||||
|
| I Gusti Ketut Jelantik | ||||||
| Kakerengan | |||||||
| 23 kapal perang, 17 kapal, 1.280 serdadu, 115 senapan | +10.000 prajurit | ||||||
Perang Bali I inggih punika ékspédisi militér kapertama sané kamanggalain olih Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger ka Kerajaan Buléléng, Bali ring warsa 1846. Perang puniki metu pinaka langkah olih Hindia Belanda anggen ngadegang Pax Netherlandica (damai ring sor Belanda) ring Nusantara. Utsaha punika ngawetuang perjanjian warsa 1941 sareng kerajaan Klungkung, Badung, lan Buleleng. Sinalih tunggil ketentuannyane maosang: "Raja-raja Bali ngangkenin kerajaan-kerajaan ring Bali wenten ring sor pengaruh Belanda."
Bali inggih punika silih tunggil pulo sané magenah ring sisi purwa pulo Jawa. Cornelis de Houtman naenin mrika nanging nénten ngamolihang pangawit sané becik. Ring warsa 1841 miwah 1843, wénten asiki lingga tangan pantaraning Krajaan sareng pemerintah Hindia Belanda nanging krama Bali ngasilang mamisuh. Raja Buléléng satata nglanggar perjanjian. Pemerintah Hindia Belanda taler nénten setuju sareng tradisi Tawan Karang Bali sané ngawinang Bali prasida kaserang tur nghukum Bali. Tawan Karang wantah tradisi Bali, sané madaging kapal miwah isinnyané sané meneng ring sisin pasih Bali tur sané ngamolihang wantah Raja wewidangan punika. Pemerintah Hindia Belanda ngrasayang tradisi puniki nénten manut sareng hukum Internasional.[1]
Armada sane kawangun antuk 23 kapal perang miwah 17 kapal sane lianan sampun kasiagayang antuk ekspedisi ka Bali. Pasukan punika kawangun antuk 1.280 prajurit tur masenjata antuk 115 musket. Ring 20 Juni warsa 1846 pasukan punika kautus ring sor kepemimpinan LaksDa Engelbertus Batavus van den Bosch nuju Besuki lan awuku salanturnyane nuju Buleleng. Pasukan ekspedisi punika kabakta ring kapal antuk kekuatan 1.700 prajurit, ring pantaraning punika wenten 400 prajurit Eropa sane kapimpin olih Lt. Kol. Gerhardus Baker. Sang prabu kaicen ultimatum ping tiga ring 24 jam, ring 17 Juni, rahina ekspedisi ka Buleleng mamargi, nglintangin tan wenten jejak. Rahina salanturnyane, pasukan punika rauh ring sor komando perwira Abraham Johannes de Smit van den Broecke ring sor perlindungan sanjata angkatan laut. Lebih saking 10.000 prajurit Bali ngalanglangin pendaratan nanging gagal lan pasukan penyerang maju ke sawah sane sampun kakepung olih pasukan Buleleng. Pasukan sane wenten kakepah dados tiga sane kapimpin olih Maj. Cornelis Albert de Brauw, Kapten|Kapten J.F. Makasami perlawanan punika kaserahang tur benjangnyane pasukan Belanda maju ring ibukota Singaraja tur ngerebut kota punika.
Kerajaan Karangasem lan Buleleng ngaturang nyerah, tur wargine mewali ka pondok soang-soang. Sasampun rauh ring Bali, Gubernur Jenderal Jan Jacob Rochussen manggihin krama irika sampun nyerah. Antuk nyerah Kerajaan Karangasem lan Buleleng, wenten perjanjian anyar sane kapuputang, ring dija kewajiban majeng ring pemerintah Hindia Belanda gelis kapuputang. Nanging, dame sane kapolihang ring tanggal 12 Juli punika malih kaon.
Pamrentah Belanda ngwangun benteng ring Buleleng, sane kagenahin olih 200 jadma, lan ngamong krama lokal lan mastikayang pengawasan kontrak-kontrak punika. Nanging, nenten suwe metu perang kaping kalih, lan Perang Bali II dados kenyataan.