Cebur nuju daging

Lumur

Saking Wikipédia
Lumur
Soroh lumur sané ketah kaanggén

Lumur (aksara Bali: lumuŕ) inggih punika piranti sané kaanggén wadah uningan (minuman), utawi sané ketah kabaos Gelas [1]. Lumur puniki pinaka piranti sané kaanggén sajeroning aktivitas matama (makan) utawi rikala mapunduh-punduh (berkumpul) [2]. Lumur wantah wadah utawi perabot sané kaanggén nyimpen toya sané jagi katayub. Lumur malakar antuk gelas, nanging wénten taler sanér malakar antuk plastik, taru miwah, tanah legit.

Wujud miwah Bahan

[uah | uah wit]

Wangun Lumur biasané marupa tabung sané ngerucut utawi bunter, madué bibir ring duur, tur alas sané kokoh ring sor [3].

  • Bahan: Lumur malakar aji kaca (beling), keramik, utawi logam (tembaga/kuningan) [4]. Ring aab mangkin, lumur sané malakar aji plastik taler akéh kaanggén [5].
  • Soroh: Ring Bali, lumur kabaos matios-tiosan manut ring wangun miwah kawigunannyané:
    • Gelas: Lumur sané biasa kaanggén ring sebilang rahina [6].
    • Cawan: Lumur alit sané biasané kaanggén genah tuak utawi berem [7].
    • Lumur Upakara: Lumur sané malakar aji logam miwah kaanggén genah Tirta (toya suci) alit, pamekas rikala upacara Bhuta Yadnya [8].

Kawigunan

[uah | uah wit]

Kawigunan utama Lumur inggih punika pinaka wadah anggén nyajikang uningan [9].

  • Fungsi Sosial: Lumur kaanggén rikala nampa tamiu utawi rikala wénten acara keluarga [10]. Ngicen uningan ring tamu dados silih sinunggil tata krama utawi tata cara nampi tamu sané becik ring Bali [11].
  • Fungsi Sakral (Jarring): Lumur sané alit taler kaanggén genah uningan (sekadi toya, kopi, utawi teh) rikala mecaru utawi ngaturang segehan [12]. Uningan puniki pinaka sarana ngayeng (menghormati) miwah nyajikang jarring (suguhan) majeng ring Bhuta Kala [13].

Filosofi

[uah | uah wit]

Yadiastun Lumur pinaka piranti profan (sehari-hari), ring upacara, Lumur taler madué arti simbolis:

  • Lumur dados wadah sané nyihnayang Apah (unsur toya) sané dados sumber kahuripan [14].
  • Lumur sané berisi toya nyihnayang Kesejukan utawi karahayuan [15].
  • Ngaturang Lumur (minuman) ring Bhuta Kala utawi Déwa nyihnayang rasa eling (kesadaran) manusa majeng ring sahananing unsur kahuripan [16].

Pustaka

[uah | uah wit]
  • [1] Dinas Kebudayaan Provinsi Bali. (2016). Kamus Basa Bali. Denpasar: Balai Bahasa.
  • [2] Simpen, W. (1985). Kamus Bahasa Bali. Denpasar: PT Mabhakti.
  • [3] Gelebet, I. N. (1982). Arsitektur Tradisional Daerah Bali. Jakarta: Depdikbud.
  • [4] Tim Peneliti Kriya Bali. (2019). Seni Keramik dan Logam Tradisional. Denpasar: ISI Press.
  • [5] Eiseman, F. B. (1990). Bali: Sekala and Niskala. Singapore: Periplus Editions.
  • [6] Wirawan, A. A. B. (2005). Sejarah Sosial Bali Abad XIX. Denpasar: Udayana University.
  • [7] Putra, I. G. A. A. (2012). Filosofi Simbolis Peralatan Upacara. Denpasar: UNHI Press.
  • [8] Sudarsana, I. B. P. (2004). Ajaran Agama Hindu: Upacara Yadnya. Denpasar: Yayasan Dharma Acarya.
  • [9] Wiana, I. K. (2004). Mengapa Bali Disebut Pulau Dewata?. Jakarta: Pustaka Bangsa.
  • [10] Cudamani. (2020). Filosofi Banten Bali. Denpasar: Pustaka Bali Post.
  • [11] Murni, N. L. P. (2021). Tata Krama dan Etika Menerima Tamu Bali. Jurnal Budaya, 12(3).
  • [12] Titib, I. M. (2003). Teologi & Simbol-simbol dalam Agama Hindu. Surabaya: Paramita.
  • [13] Nala, N. M. (1998). Yadnya: Persembahan dalam Agama Hindu. Denpasar: Widya Dharma.
  • [14] Surada, I. M. (2007). Kosmologi Hindu dalam Budaya Bali. Surabaya: Paramita.
  • [15] Punyatmadja, I. B. O. (1992). Panca Sraddha. Jakarta: Yayasan Dharma Sarathi.
  • [16] PHDI Pusat. (2010). Himpunan Keputusan Seminar Kesatuan Tafsir Terhadap Aspek-Aspek Agama Hindu. Jakarta.