Cebur nuju daging

Wong Lamaholot

Saking Wikipédia
(Kagingsirang saking Suku Lamaholot)
Lamaholot
Ata Lamaholot
Para prajurit lokal Lamaholot di Pulau Solor.
Akéh krama
294.615[1]
Regions with significant populations
Flores Timur dan Lembata
Basa
Lamaholot, Indonesia, dan bahasa-bahasa Flores lainnya
Agama
Mayoritas Katolik,[2] minoritas Islam, Protestan, dan kepercayaan asli
Related ethnic groups
Kedang dan Sikka

Lamaholot inggih punika silih tunggil kelompok etnis sané meneng ring Kabupaten Flores Timur lan Kabupaten Lembata ring Nusa Tenggara Timur, Indonesia. Wong Lamaholot pamucuknyané meneng ring Pulo Flores, Pulo Andora, Pulo Solor, lan Pulo Lembata. Suku puniki madué makudang-kudang kelompok etnis sané alitan inggian punika suku Lamalera, suku Lamakera, lan suku-suku sané tiosan. [3]

Persebaran

[uah | uah wit]

Wewidangan tradisional krama wong Lamaholot ring sisi kauh madué wates sané nampek sareng wewidangan Suku Sikka lan ring sisi paling kangin mawates sareng wewidangan suku Kendang ring Pulo Lembata. Krama suku puniki taler wénten ring wewidangan sisi paling kangin Pulo Flores lan pulo-pulo alitan sané wentén nampek-nampek irika sané marupa kepulauan vulkanis santukan madué bukit utawi gunung berapi, sekadi Gunung Lewatobi, Gunung Leraboleng, lan Gunung Iliboleng.

Bahasa

[uah | uah wit]

Krama wong Lamaholot nganggén bahasa Lamaholot sané ngranjing ring soroh basa Austronesia. Basané puniki nyihnayang bukti kawéntenan substratrum Papua (non-Austronesia), antuk sawetara 50 persen leksikonnyané non-Austronesia. [4]

Budaya

[uah | uah wit]

Paumahan lan Umah Adat

[uah | uah wit]

Krama wong Lamaholot ketahnyané nongos ring pucak gunung utawi bukit tur wénten maumah ring sisin pasihé. Wewidangan genah wong Lamaholot niki marupa désa sane kasambat lowotanah utawi niilaga. [3] Désa-désa sané nguni ketahnyané masengker antuk batu mangdané sida selamet saking musuh utawi beburon liar. Rumah adat sukuné puniki marupa umah panggung ketahnyané kasambat korke utawi kokebale tur marep ka pasih nanging ring ungkurnyané marep ka gunung.

Geginan

[uah | uah wit]

Geginan utama krama wong Lamaholot inggih punika dados petani, pamucuknyane entikan padi sane nganggen sistem tebang bakar[3]. Abian sané kagarap pinaka druén adat sané ketah kasengguh wungu. Rikala jagi ngawitin ngawit mageginan ring abian patut kakawitin antuk upacara tur ngepah kekaryan malarapan antuk krama lanang wiadin istri. Kakaryan sané abot sekadi sekadi mukak abian lan nanem kamargiang olih karama lanang, nanging rikala masan mupu rauh, kakaryan puniki kamargiang malarapan antok gotong royong olih krama lanang lan istri. Lianan ring padi, krama wong Lamaholot taler nanem séla, jagung, kacang-kacangan, biu, nangka, kopi, tingkih, nyuh, lan sané tiosan.

Lianan ring dados petani, geginan utama krama wong Lamaholot inggih punika ngrereh tuak. Geginane puniki dados sikut ngadanin anak lanang sane sampun nyandang kabaos menek kelih. Anak lanang kabaos teruna yening ipun sampun ririh magarapan ring abian tur ririh ngrereh tuak (pla here a gau). Semaliha, yening anak istri, sikut ipun kawastanin menek bajang kacihnayang antuk kawagedan dade nenun (neket tane). Krama suku Lamaholot taler maubuh-ubuhan celeng, kambing, siap, wiadin kebo. Kebo ketah katampah utawi kadadosang upakara ring acara pawiwahan. Dane taler mageginan dados bendega malarapan antuk piranti sederhana sane kadruenang. Geginan dados bendega ketah kamargiang olih krama suku Lamaholot sane nongos ring pasisi. Krama Lamakera lan Lamalera sane pinaka sub-etnis saking suku Lamaholot madue geginan maboros be paus.[5][6]

Organisasi Sosial lan Perkawinan

[uah | uah wit]

Kasatuan sané pinih alih ring wong Lamaholot inggih punika kulawarga inti sané kasengguh langeuma. Makudang-kudang langeuma magabung dados siki tur ngwentuk kasatuan sané agengan sané kasambat manukone utawi amang. Pulpulan manukone ngwentuk klen utawi soroh sané mawasta nauanewa utawi wungu. Keturunan krama suku Lamaholot nganutin sistem patrilinial, pamucuknyané rikala wénten upakara utawi padum tetamian. Ring kulawarga inti, aji utawi bapa madué genah sané pinih mabuat inggian punika rikala ngambil paputusan.

Rikala pacang mawiwaha, wong Lamohot nganutin prinsip eksogami klen. Eksogami klen mateges ngrereh jodoh patut sané mawit saking klen utawi soroh sané tiosan.[3] Risampuné mawiwaha, sang wiwaha raris meneng ring wewidangan paumahan sang lanang sané kabaos sistem virilokal. Upacara pawiwahan krama suku Lamaholot patut nagnggén maskawin, ketahnyané marupa gading sané madué makudang-kudang ukuran. Maskawin puniki pinaka sang istri sampun lempas saking wit ipun tur salanturnyané kagelahang olih kulawarga rabinnyané. Yéning maskawin punika durung kajangkepin, sang lanang patut meneng lan makarya ring umah sané istri.

Krama wong Lamaholot taler madué sistem kasta manut soroh sané kabaos kelihan utawi senior. Kasta puniki wénten tigang soroh, inggian punika bangsawan (tatkabelen), rakyat biasa (atakabelen), lan budak (aziana). Ring aab jagaté mangkin sampun embas soroh kasta sané anyar, sorohan puniki kapah nganutin pendidikan, kekuasaan, utawi nganutin agama.

Agama lan Kepercayaan

[uah | uah wit]

Sané mangkin, krama wong Lamaholot akéhan sané magama Katolik. Lianan ring katolik, wénten taler sané magama Islam sané ketahnyané maumah ring pasisi. Silih tunggil krama Islam irika inggih punika wong Lamakera sané madué geginan maboros ulam paus.

Pustaka

[uah | uah wit]
  1. Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia Hasil Sensus Penduduk 2010. Badan Pusat Statistik. 2011. ISBN 9789790644175.
  2. "Jumlah Pemeluk Agama di NTT 2019" (PDF). ntt.kemenag.go.id. Kaarsipin saking versi asli (PDF) tanggal 2021-05-11. Kaaksés 2020-09-22. Unknown parameter |dead-url= ignored (help)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Junus, Melalatoa, M. (1995). "Ensiklopedi suku bangsa di Indonesia L-Z". repositori.kemdikbud.go.id (ring Inggris). Kaaksés 2025-11-22.
  4. "Wayback Machine" (PDF). www.universiteitleiden.nl. Kaarsipin saking versi asli (PDF) tanggal 2022-12-16. Kaaksés 2025-11-22.
  5. "Whale tales, tourism and Lamakera - Wicked Diving". Wicked Diving (ring Inggris). 2015-01-31. Kaaksés 2025-12-09.
  6. "Lamalera, Suku Pemburu Paus di Indonesia yang Mendunia". inilah.com (ring Indonesia). Kaaksés 2025-12-09.