Sriwijaya
Sriwijaya Kadatuan Śrīvijaya
| |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| kr. 671–1025 | |||||||||
Kakuasaan Sriwijaya ngantos puncaknyané sawatara abad ka-8 ngantos ka-11 saking sarangkaian ékspédisi tur panaklukan sané kamargiang olih Dinasti Sriwijaya. | |||||||||
Peta panglimbak kerajaan Sriwijaya, kakawitin ring Palembang ring abad ka-7, salanturnyane nglimbak ngantos ring akéhnyané Sumatra, salanturnyané nglimbak ngantos Jawa, Kapuloan Riau, Bangka Belitung, Singapura, Samenajung Malaya (taler kauningin dados Samenanjung Kra) Thailand, Kamboja, Viétnam Kelod, Kalimantan, Serawak, Brunéi, Sabah, lan puput dados Krajaan Dharmasraya ring Jambi ring abad ka-13. | |||||||||
| Ibu kota | Palembang[1]:295 | ||||||||
| Basa sané umum kaanggén | Melayu Purwa miwah Sansekerta | ||||||||
| Agama | Buddhism Hinduism | ||||||||
| Pamréntahan | Monarki, negara mandala | ||||||||
| Maharaja | |||||||||
• Sawatara 683 Maséhi | Dapunta Hyang Sri Jayanasa | ||||||||
• Sawatara 775 | Dharmasetu | ||||||||
• Sawatara 792 | Samaratungga | ||||||||
• Sawatara 835 | Balaputra | ||||||||
• Sawatara 988 | Sri Cudamani Warmadewa | ||||||||
| Sejarah | |||||||||
• Ékspédisi miwah panglimbakan Dapunta Hyang (Prasasti Kedukan Bukit) | kr. 671 | ||||||||
| 1025 | |||||||||
| Jimbarnyané | |||||||||
| 1200 kl.[2] | 1,200,000 km2 (460,000 sq mi) | ||||||||
| Mata uang | Koin Nusantara kuna | ||||||||
| |||||||||
Sriwijaya utawi Kadatuan Sriwijaya (Sriwijaya),[3]:131 taler kasurat Sri Vijaya utawi Srivijaya,[4][5] inggih punika krajaan Melayu thalassokrat[6] sané magenah ring nusa Sumatra (ring Indonésia modérn) sané ngapingaruhin makéhan Asia Kelod Kangin.[7] Sriwijaya inggih punika pusat sane mabuat pisan antuk panglimbak agama Buddha saking abad ka-7 ngantos ka-11 Masehi. Sriwijaya inggih punika negara kapertama sane ngadominasi akéh wewidangan kauh Maritim Asia Kelod Kangin. Santukan genahnyane, Sriwijaya nglimbakang teknologi sane kompleks nganggen sumber daya maritim. Tiosan ring punika, ekonominyane sayan ngandelang paadolan sané sayan nincap ring wewidangan punika, mawinan nguwah dados ékonomi sane madasar antuk barang prestise.[8]
Referensi pinih ajeng indik punika mawit saking abad ka-7. A Dinasti Tang biarawan Cina, Yijing, nyurat indik dane ngrauhin Sriwijaya duk warsa 671 salami nem sasih.[9][10] Prasasti sane pinih riin kauningin sane wenten wastan Sriwijaya taler mawit saking abad ka-7 ring prasasti Kedukan Bukit sane kapanggihin nampek ring Palembang, Sumatra, tanggal 16 Juni 682.[11] Pantaraning panguntat abad ka-7 miwah pangawit abad ka-11, Sriwijaya munggah dados hegemon ring Asia Kelod Kangin. Punika kasarengin ring paiketan sane raket, sering masaing, sareng pisaga Krajaan Mataram, Krajaan Khmer lan Champa. Kapentingan asing utama Sriwijaya inggih punika miara pasubayan paadolan sané nguntungang sareng Cina sane mamargi saking Tang ngantos dinasti Song. Sriwijaya madué paiketan agama, budaya miwah perdagangan sareng Buddha Pala saking Benggala, taler sareng Khilafah Islam ring Kangin Tengah.
Sriwijaya sampun kaloktah dados kerajaan maritim sane kuat ring Asia Tenggara. Panilikan anyar nyihnayang yadiastun madué elemen darat sane signifikan, Sriwijaya ngawigunayang armada maritimnyane nenten wantah anggen dukungan logistik kemanten nanging taler pinaka alat utama anggen proyeksi daya nglintangin jalur toya sane strategis, sekadi Selat Malaka. Pinaka penampén saking dinamika ekonomi maritim Asia sané setata mauwah, kerajaan punika nglimbakang strategi angkatan laut sané canggih mangda prasida ngamit genahnyané pinaka puser paadolan regional. Strategi puniki nyarengin ngatur rute paadolan miwah ngawinang kapal dagang nuju pelabuhan ipuné saking kontrol sané ketat. Rikala ancaman sayan nincap, armada Sriwijaya taler mauwah dados pasukan serangan sane efektif, kaanggen nyaga kepentingan paadolan sinambi mastikayang dominasinyane ring wawidangan punika.[12][13]
Kerajaan punika minab sampun belah risampuné warsa 1025 M risampuné makudang-kudang serangan ageng sané kakawitin olih Kakaisaran Chola ring pelabuhan ipuné.[14]:110 Sumber-sumber Cina terus nganutin polity sane mawasta Sanfoqi sane kaanggep dados Sriwijaya salami makudang-kudang abad, nanging makudang-kudang sejarawan maosang Sriwijaya nenten malih dados wasta sane patut antuk pusat penguasa sesampun warsa 1025, ritatkala Sanfoqi nganutin Jambi.[1] Sasampune Sriwijaya runtuh, akeh sane sampun lali. Nenten kantos warsa 1918 Prancis sejarawan George Cœdès, saking Sekolah Prancis Kangin Doh, resmi ngawedarang kawentenannyane.[15]
- ↑ 1,0 1,1 Pikobet nganggit: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama:02 - ↑ Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D (December 2006). "East-West Orientation of Historical Empires". Journal of World-Systems Research. 12 (2): 223. doi:10.5195/JWSR.2006.369. ISSN 1076-156X.
- ↑ Pikobet nganggit: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernamaCoedes - ↑ Rausa-Gomez, Lourdes (20 January 1967). "Sri Vijaya and Madjapahit". Philippine Studies. 15 (1): 63–107. doi:10.13185/2244-1638.2335. JSTOR 42720174.
- ↑ Sastri, K. A. Nilakanta (20 January 2024). "Śrī Vijaya". Bulletin de l'École Française d'Extrême-Orient. 40. JSTOR 43733093. Unknown parameter
|halaman=ignored (help); Unknown parameter|edisi=ignored (help) - ↑ Pikobet nganggit: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernamaKulke - ↑ Munoz, Paul Michel (2006). Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula. Singapore: Editions Didier Millet. p. 171. ISBN 981-4155-67-5.
- ↑ Laet, Sigfried J. de; Herrmann, Joachim (1994). History of Humanity. Routledge.
- ↑ Munoz. Early Kingdoms. p. 122.
- ↑ Zain, Sabri. "Sejarah Melayu, Buddhist Empires".
- ↑ Peter Bellwood; James J. Fox; Darrell Tryon (1995). Bellwood, Peter; Fox, James J.; Tryon, Darrell (eds.). The Austronesians: Historical and Comparative Perspectives. doi:10.22459/A.09.2006. ISBN 978-0-7315-2132-6.
- ↑ Thwin, Maitrii Aung (ed.). "Journal of Southeast Asian Studies | Cambridge Core" (ring Inggris). Kaaksés 2024-12-13.
- ↑ "SRIVIJAYAN CIVILIZATION : The Awakening of a Maritime Kingdom" (PDF). Repositori Kemdikbud (ring Inggris). Kaaksés 2024-12-13.
- ↑ Pikobet nganggit: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama:6 - ↑ Pikobet nganggit: Tanda
<ref>tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernamaMUNOZ 117
- Collins, James T. (2005). Bahasa Melayu, Bahasa Dunia - Sejarah Singkat (ring Indonesia). Jakarta: KITLV bekerjasama dengan Pusat Bahasa dan Yayasan Obor Indonesia. ISBN 9789794615379.CS1 maint: ref=harv (link)
- Halimi, Ahmad Jelani (2008). Sejarah dan Tamadun Bangsa Melayu (ring Melayu). Kuala Lumpur: Utusan Publication & Distributors Sdn Bhd. ISBN 978-967-61-2155-4. Unknown parameter
|trans_title=ignored (help)CS1 maint: ref=harv (link) - Hall, D. G. E. (1955). A History of South-east Asia. London: Macmillan.
- Muljana, Slamet (2006). Sriwijaya. Yogyakarta: LKiS. ISBN 9798451627.
- Munoz, Paul Michel (2006). Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula. Singapura:Editions Didier Millet. ISBN 9814155675.CS1 maint: ref=harv (link)
- Natawidjaja, P. Suparman (1985). Mengenal Buah-Buahan yang Bergizi (ring Indonesia). Jakarta: Pustaka Dian.CS1 maint: ref=harv (link)
- SarDesai, D. R. (1997). Southeast Asia: Past and Present. Boulder: Westview Press.
- Stuart-Fox, Martin (2003). A Short History of China and Southeast Asia: Tribute, Trade, and Influence. London: Allen and Unwin.
- Sucipto (2009). Suminto (ed.). Perkembangan Masyarakat pada Masa Kerajaan Hindu Budha serta Peninggalannya (ring Indonesia). Solo: Tiga Serangkai. ISBN 9789790456860.CS1 maint: ref=harv (link)
- Triastanti, Ani. Perdagangan Internasional pada Masa Jawa Kuno; Tinjauan Terhadap Data Tertulis Abad X-XII. Skripsi Fakultas Ilmu Budaya. Universitas Gadjah Mada Yogyakarta, 2007.
- (Indonésia) Kerajaan Sriwijaya di MelayuOnline.com Archived 2016-03-13 at the Wayback Machine
- (Indonésia) Balai Arkeologi Palembang dan Sriwijaya Society Archived 2015-12-23 at the Wayback Machine
- (Inggris) Sejarah Melayu, Buddhist Empires
- (Inggris) Śrīwijaya: A Centre of Learning?

