Sapta Timira
Tampilan
Sapta Timira (ring basa bali mateges “Pitu Peteng”) inggih punika pepitu unsur utawi sifat sane ngawinang pikayunan jadmane dados peteng. Kruna sapta timira mawit saking basa Sansekerta, inggih punika “sapta” sane mateges pitu, lan kruna “timira” sane mateges peteng utawi suram (awidya).[1]
Pitung unsur peteng punika wenten ring sajeroning sabilang manusa. Sapunapi sifat-sifat punika pacang mapanglalah pacang katentuang olih sapunapi jadma punika nganggen. Sifat awidya (peteng) sane wenten ring i manusa, yening nenten kakendaliang, pacang ngametuang makudang-kudang soroh parilaksana sane kaon, minakadi kroda, corah, iri ati, iri ati, mafitnah, merampok miwah sane lianan.
- Rupa utawi Rupa (penampilan) .
- Sangkaning sane bagus, bagus wiadin paras wiadin goba sane jegeg. Kagantengan utawi kajegegan anake punika wenten sane ngawinang ipun dados sombong, sombong lan sombong. Sapatutnyane mangda kegantengan utawi keasrian prarainnyane kadulurin antuk parilaksana sane becik lan budi pekerti sane luhur. Jatma sane bagus utawi jegeg patut prasida ngeret raga antuk ngutang sikap lan parilaksana sane kaon.
- Dhana utawi Kasugihan (Kadruenang)
- Santukan ipun akeh madue arta brana utawi arta brana. Madue arta brana sane akeh sering ngawinang jadmane lali ring raga, nepuk-nepuk punggung, sombong tur sombong tur lali ring timpal-timpalnyane. Ring kawentenan punika, padruwen arta brana patut kadulurin antuk dharma, maparilaksana sane becik manut ring ajah-ajahan agama. Duaning asapunika, jadma sane akeh madue arta brana mangda prasida nyaga raga, nenten ja sombong utawi sombong ring arta brana sane kadruenang.
- Kawigunan utawi Kecerdasan (Sains)
- Sawireh cening ngelah kapradnyanan wiadin dueg. Anak dueg masih kadang engsap teken dewekne, nganggep anak lenan tusing nawang apa-apa. Jadma sakadi puniki cenderung sombong tur kirang kasenengin olih masyarakat. Duaning asapunika, kapradnyan patut kadulurin antuk parilaksana sane becik, kadulurin antuk budi pekerti sane luhur. Kawicaksanaan punika patut margiang, kaanggen tetujon sane becik, mangda prasida mapitulung ring anake sane kirang madue kaweruhan.
- Kuliner utawi Garis Keturunan (Kasta)
- Santukan wenten keturunan. Keturunan taler sering ngawinang jadma lali ring raga. Jadma sane mawit saking raja, turunan raja, kadang taler ngaonang anak tiosan sane nenten pateh keturunannyane. Indike punika prasida ngawinang meweh majeng ring jadmane punika. Sentana anak sane kasub, sane mepangkat luhur utawi sane luhur patut madue parilaksana sane becik tur singgih manut ring ajahan agama. Ipun mangda prasida dados panutan lan ngicenin tetuladan sane becik majeng ring krama sane wenten ring sajebag jagat.
- Yowana utawi Yowana (Umur Muda)
- Sangkaning masa remaja utawi masa truna. Para yowanane, ulian kirang pendidikan lan pengalaman, sesai lebih demen teken kebebasan lan pesta, sesai malaksana buka ia big shot tur demen maperang. Sane pinih becik yening kantun remaja, alit-alite kaicen pendidikan agama sane jangkep, kaicen paplajahan indik tata susila, sapunapi maparilaksana ring masyarakat, sapunapi maparilaksana miwah anak tiosan, mangda prasida dados jadma sane mawiguna majeng ring tanah air, bangsa lan agama. Masa remaja wantah galah sane becik anggen nglimbakang angga dados manusa sane mawiguna majeng ring masyarakat, majeng ring tanah air, bangsa lan agama.
- Sura utawi mabuk (Lali ring tanah/Ambisi)
- Duaning wenten arak. Alkohol punika meseh sane dahat kaon. Prasida ngranayang jadma punyah, lali ring raga tur malaksana sane nenten manut ring ajaran agama. Duaning asapunika krama sane maagama patut ngejohang raga saking minuman keras.
- Kewanitaan utawi Kewanitaan (Rasa Kewanitaan)
- Santukan titiang rumasa madue keberanian. Kewanitaan kadang ngaenang anake engsap teken dewekne padidi. Kewanitaan yening nenten kasarengin antuk pikayunan sane seger lan becik prasida ngawetuang baya utawi pakewuh majeng ring anak tiosan lan majeng ring sang sane mapaiketan. Kaprawiran patut setata kadasarin antuk kasujatian lan Dharma, antuk parilaksana sane luhur sane manut ring ajahan agama.
- ↑ "Pengertian Sapta Timira dan Macam-macamnya". kumparan (ring Indonesia). Kaaksés 2025-06-18.