Rwa Bhineda
Rwa Bhineda inggih punika konsep spiritual saking budaya Bali sane wenten ring Indonesia . Punika manut ring konsep dualisme ring kahuripan lan harmonisasi sane matungkalikan mangda prasida ngamolihang keseimbangan ring kahuripan.
Dualisme Hindu inggih punika konsep filosofis saking aliran ortodoks Hindu tertentu, ngeranjing Samkhya lan Yoga, sane ngajegang prinsip kawentenan kalih elemen sane mabinayan lan nenten polih kareduksi, materi lan roh.Prinsip dualisme kasobyahang ring Ramayana miwah Upanishad .
Samkhya percaya, ring galah pakardin (sane kabaos Srishti ring agama Hindu), Acintya - Tatanan Ilahi (sane kaloktah ring Bali pinaka Sang Hyang Widhi Wasa) ngaryanin kalih unsur komponen mandiri saking alam semesta: puruṣa (eling utawi roh) lan prakṛti, (alam utawi materi manusa, rumasuk). Ring kosmologi Hindu, puruṣa nyeledii aspek maskulin lan prakṛti aspek feminin saking kawentenan. Puruṣa pinaka unsur pasif miwah prakṛti pinaka unsur aktif. Unsur-unsur puniki ngawentuk kalih realitas sane nenten prasida kareduksi, bawaan lan mandiri.
Materi primordial (Prakriti) kacihnayang antuk tiga kecenderungan utawi mode operasi sane kawastanin guna inggih punika Rajas (penciptaan), Sattva (pelestarian) lan Tamas (pemusnahan). Rajas kacihnayang antuk gelisah, gerak, lan energi, Sattva antuk kejelasan, kesucian, lan harmoni, lan Tamas antuk inersia, peteng, lan kacau. Rikala tetiga guna punika seimbang, prakriti tetep ring kahanannyane sane nenten kacihnayang ( avyakta ) pinaka potensi sane murni, nenten mabinayan.
Wenten analogi pantaraning unsur-unsur punika sareng konsep cetana lan acetana sane katlatarang ring kitab suci Wrspati Tattwa agama Hindu Jawa, adaptasi saking ajaran Samkhya lan Yoga, taler ngranjing makudang-kudang konsep aliran Siwa Siddhanta India Selatan. Manut ring kitab suci puniki, cetana mateges kaweruhan (jnanasvabhava) tur pinaka unsure niskala (nitya), sane nenten naenin lali tur nenten madue pangawit utawi pamuput. Acetana inggih punika unsur sane nenten madue jiwa utawi kaweruhan, nenten langgeng (anitya), nenten madue ingatan.

Lianan ring punika, visi aliran Vedanta taler prasida kauratiang, sane ngadukung Dvaita, dualisme teistik, manutnyane wenten kalih realitas sane matiosan. . Sane kapertama saking kasujatian punika, tur wantah asiki sane mandiri (svatantra-tattva), kawakilin olih Wisnu, dewa sane pinih luhur, sane maha kuasa. langgeng tur wikan ring sakancan paindikan. Realitas sane kaping kalih inggih punika realitas dependen (asvatantra-tatwa utawi paratantra) sane wenten mapasahan sareng sane kapertama. alam semesta sane wenten antuk esensinyane sane mabinayan.. [1] [2] .
- ↑ Michael Myers - Brahman: A Comparative Theology, Routledge, 2016 ISBN 978-0700712571
- ↑ Helmuth von Glasenapp - Madhva's Philosophie des Vishnu-Glaubens, Geistesströmungen des Ostens vol.