Cebur nuju daging

Nusa Miangas

Saking Wikipédia
Miangas
Pasih Wolo ring Miangas
Miangas magenah ring Sulawesi
Miangas
Miangas
Genah Miangas riantara Nusa Sulawesi
Géograpi
GenahAsia Tenggara
Koordinat5°34′2″N 126°34′54″E / 5.56722°N 126.58167°E / 5.56722; 126.58167
KapuloanKepulauan Talaud
Jimbar3,15 km²
Lantang3 km
Linggah1,2 km
Titik pinih tegehGunung Batu (111 m)
Pameréntahan
NegaraIndonesia
ProvinsiSulawesi Utara
KabupatenKepulauan Talaud
Démograpi
Panjak728 diri (2010)
Kapadetan231 diri/km²

Nusa Miangas inggih punika silih tunggil saking 92 nusa sané genahnyané pinih sisi ring Indonésia, inggian magenah ring tanggu kaja Indonesia tur pinaka wates Indonesia sareng Filipina. Nusa puniki manut administratifnyané ngranjing ring Désa Miangas (tan wénten désa tiosan ring Nusa Miangas), Kecamatan Miangas, Kabupaten Kepulauan Talaud, Provinsi Sulawesi Utara, Indonesia[1]. Nusa Miangas taler ngranjing ring gugusan kepulauan Nanusa sané dahat nampek sareng Filipina. Kahanan puniki ngawinang krama Nusa Miangas taler nganggén mata uang Filipina (Peso Filipina) ring kauripannyané, lianan ring nganggén mata uang rupiah, Indonesia. Jimbar Nusa Miangas sawetara 3,15 km².

Sejarah

[uah | uah wit]

Nusa Miangas kapertama kapanggih olih pelayaran sané kamanggalain olih pelaut miwah peneliti alam Spanyol sané mapeséngan Garcia de Loaisa duk bulan Oktober 1526 antuk parinama Islas de las Palmas. Lianan ring punika, pustaka tiosan taler maosang Nusa Miangas puniki kapanggihin olih pelaut saking Portugis. Niki kacihnayang antuk parinama Ilha de Palmeiras sané kaanggén majeng ring nusa sané genahnyané anut sareng genah Nusa Miangas ring peta.[2]

Manut panylisikan peta-peta sané nguni, Nusa Miangas sampun kauningin saking tengahing abad ke-16, inggian punika ring peta Asia Tenggara sané kakaryanin oleh Gerard Mercator duk 1569 antuk parinama y(slas) de Cocos. Parinama puniki madué genah lan koordinat sané pateh sareng peta Asia saking Abraham Ortelius warsa 1570. Salanturnyané, manut ring peta sané kasobiahang olih Antonio de Herera y Tordesillas (1601), Descripcion de las Indios def Poniente wénten gegambaran nusa ring sisi kelod kangin nusa Mindanao miwah sisi kalér el Maluco (Halmahera) sané kasengguh ysla de Palmas.[2]

Silih tunggil pustaka resmi sané nganggén parinama punika inggih punika publikasi saking Departementvan Binnenlandsch Bestuurmenyertakan Schetskaart van de Sangi- en Talaud-Eilanden, skala l :500.000 (Batavia, 1911) sané nyuratang Miangas (Palmas eil) pinaka nusa sané magenah ring tanggu kalér Nanoesa eilanden miwah pulau Nanusa ngranjing ring wewidangan Djogoegoeschapen Nanoesa eilanden.[2]

Parinama Palmas eiland miwah Pulau Miangas sané kanggén sinarengan wiadin maganti-ganti sida kapanggihang ring publikasi Belanda, inggian punika sekadi "Miangas (Palmas) Scattered Annotations, made and collected by dr. H.J. Lam" (1932). Parinama "Miangas" taler kaanggen ring "The Island of Palmas Case (or Miangas) United States of America", The Netherlands, Award of the Tribunal" saking Permanent Court of Arbitration, The Hague, 4 April 1928 miwah publikasi sané tiosan. Lian malih D. Brilman ring sasuratan drué sané mamurda "De lending op de Sangi- en Talaud- eilandan" (1938), nganggén parinama Miangas, tur nénten nyambatang parinama Palmas eiland. Cutetnyané, nusa puniki madué kalih parinama sané ketah kaanggén, inggih punika Pulau Miangas miwah Isla de Las Palmas utawi Palmas Island sané kaanggén sinarengan utawi magiliran. Lianan taler wénten parinama sané arang kaanggén, sekadi Ilha de Palmeiras, Isla de Cocos, Las Islas Miangis, Mianguis, Island Meangis, Meangas (Mejoges), don Melangis sané kasurat ring dokumen-dokumen Eropa.[2]

Salanturnyané manut carita lisan, pamucuknyané tradisi bahari sané nganggén "bahasa sasahara" rikala malayar, parinama Miangas utawi Palmas miwah parinama tiosan sané kabaosang ring ajeng nénten kaanggén. Parinama sané kaanggén inggih punika, "Tinonda" miwah "Poilaten". Kruna Tinonda pinaka kruna sané nyihnayang kawéntenan krama pulau Miangas sané mawit saking gugusan pulo-pulo Nanusa (Marampit dan Karatung). Kruna niki negesang krama nusa Miangas jenek ring nusa sané madohang saking wit ipun (gugusan pulo-pulo Nanusa). Kruna Poilaten inggih punika kosa basa sasahara sané kaanggén olih para pelaut. Kruna puniki kaanggén nyambatan saluir kahanan sané kapanggih, sekadi rikala manggihin nusa, dané boya ja pacang ngraosang kruna nusa, nanging pacang ngraosang poilaten. Rikala malayar nuju pulau Miangas, yéning nusané sampun nampek utawi sidah kapanggih, dané nénten pacang ngraos Nusa Miangas, nanging pacang ngraos "poilaten" utawi "poi wanua".[2]

Nusa Miangas naenin keni sengketa saking Amerika Serikat (penjajah Filipina) sareng Kerajaan Belanda (penjajah kepulauan Nusantara utawi Hindia Belanda).[3] Risampuné sué nénten sida ngamolihang putusan, duk 1928 Mahkamah Arbitras Permanen ring Den Haag pamuputnyané mutusang inggian Miangas dados wagian wewidangan Hindia Belanda, tur selanturnyané dados Indonesia.[4] Putusan puniki madasar antuk bukti-bukti sejarah sané nyihnayang Nusa Miangas sampun sué keni pengaruh saking Kesultanan Tidore sané pinaka wagian wewidangan Hindia Belanda. Lianan ring punika, krama Miangas taler madué pakilitan sané rumaket indik budaya lan ekonomi sareng wewidangan tiosan ring Indonesia.[4] Putusan puniki malih katatasang ring perjanjian Lintas Batas (Border Crossing Agreement) Indonesia sareng Filipina sané sampun katandatanganin ring warsa 1965.[3]

Geografi

[uah | uah wit]

Nusa Miangas magenah 320 km saking Kota Manado, ibu kota Provinsi Sulawesi Utara, nanging magenah 77 km saking kota Davao ring Filipina. Nusa Miangas pinaka genah mabuat sajeroning nentuang wates Zona Ekonomi Eksklusif (ZEE) Indonesia sareng Filipina.[1] Nusa Miangas magenah ring tepi Samudra Pasifik. Kahanan puniki ngawinang Nusa Miangas elah keni cuaca sané nénten becik sinah kakaryan kramané pastika lakar mararian.[5] Nusa Miangas madué topografi sané asah antuk vegetasi tropis sané subur, wentuknyané ka lantang saking sisi kaler nuju kelod, tur kaiterin antuk pasih mabias putih.[4]

Demografi

[uah | uah wit]

Ring warsa 2021 krama Nusa Miangas akéhnyaé sawetara 820 diri tur ketah masuku Talaud.[6] Sarahina krama irika mabebaosan nganggén basa Talaud Miangas sané madué dialek khas.[4] Pustaka tiosan maosan krama iriki waged ring tiga basa, inggih punika Basa Indonesia, Basa Miangas, miwah Basa Tagalog (basa asli Filipina). Basa Tagalog mabuat kaanggén rikala krama Miangas maadolan wiadin matumbasan sareng krama Filipina. Sistem barter kantun kaanggén olih krama iriki.[7]

Silih tunggil tradisi sané wénten ring Nusa Miangas inggih punika Manami. Tradisi Manami pinaka tradisi ngejuk bé sinarengan ring galah sané sampun katentuang, bé sané kaejuk dahat akéh. Sadurung dina Manami kamargiang, krama Nusa Miangas nénten kalugra ngejuk bé ring genah-genah sané sampun katentuang, ketahnyané ring bulan Januari ngantos Maret. Selanturnyané duk masa Manami rauh, krama raris kadadosang ngejuk bé sané dahat akéh. Rikala punika, krama lanang pacang nuju genah manami, inggian punika saking Tanjung Ondene miwah Libuang. Risampuné manami puput kamargiang raris kramané nglanturang pamargi antuk ngemargiang pesta pinaka cihna rasa angayubagia.[3]

Sistem Pemerintahan

[uah | uah wit]

Nusa Miangas kapimpin olih Ratumbanua (Mangkubumi I) tur wakilnyané Inanguanua (Mangkubumi II). Dané pinaka papucuk tur makanti sareng 12 kelihan suku irika rikala ngembel jagat. Pemilihan pemimpin adat kamargiang nganutin kapercayan miwah kawikanan sang pemimpin antuk periode sané nénten kapastikayang. Yéning sang pemimpin salah pamargi, dané pacang mundur tur pacang kagentosin antuk sané lianan.[5]

Transportasi

[uah | uah wit]

Duké nguni, krama ring Nusa Miangas ngandelang transportasi perahu layar sané kakaryanin niri-niri. Nanging duk masa Orde Baru, krama irika ngawit nganggén jukung sané sampun jangkep antuk mesin. Niki raris dados sarana transportasi utama ring Nusa Miangas. Raris duk warsa 2016 wawu raris karesmiang Bandara Miangas olih Presiden Joko Widodo ring Nusa Miangas.

Pamargi nuju Nusa Miangas sida katuju malarapan antuk kapal terbang alit saking Bandara Sam Ratulangi, Manado ka bandara sané wénten ring Nusa Miangas sawetara 2 jam tur wantah madué jadwal tuah apisan nyabran minggu. Samaliha, pamargi nganggén jalur pasih sida katuju mawit saking pelabuhan Bitung nganggén kapal perintis selami 4 rahina. Jadwal kapal perintis puniki wantah ping kalih nyabran minggu. Nanging yéning krama irika pacang nyebrang ke Filipina nganggén kapal laut wantah selami 2-3 jam kémanten.[3]

Pustaka

[uah | uah wit]
  1. 1,0 1,1 VIVA, PT VIVA MEDIA BARU- (2025-07-31). "Sejarah Pulau Miangas. Pulau di Ujung Utara Indonesia yang Lebih Dekat ke Filipina". bali.viva.co.id (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-13.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Ulaen, Alex J.; Wulandari, Triana; Tangkilisan, Yuda B (2011). Sejarah Wilayah Perbatasan Miangas - Filipina 1928-2010: Dua Nama Satu Juragan (PDF). Jakarta: DIREKTORAT GEOGRAFI SEJARAH DIREKTORAT JENDERAL SEJARAH DAN PURBAKALA KEMENTERIAN KEBUDAYAAN DAN PARIWISATA. ISBN 978-979-18278-3-6. line feed character in |publisher= at position 29 (help)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Faizal, Achmad. "Menengok Pulau Miangas : Pulau Terluar Utara Indonesia yang Jadi Rebutan AS dan Belanda". Good News From Indonesia (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-17.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Zahira, Nayara (2025-06-23). "Pulau Miangas: Permata Terluar Nusantara yang Menyimpan Kisah dan Harapan - Patneshek" (ring Inggris). Kaaksés 2026-01-17.
  5. 5,0 5,1 Rustandi, Encep. "Fakta Unik Pulau Miangas, Keindahan Alam dan Adat-istiadat Budaya Setempat Masih Lesatari hingga Kini". Pikiran Rakyat Garut (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-13.
  6. Talaud, Badan Pusat Statistik Kabupaten Kepulauan. "Kecamatan Miangas Dalam Angka 2024". talaudkab.bps.go.id (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-12.
  7. Azzahra, Dhiya Awlia (2024-10-29). "8 Fakta Unik Pulau Miangas dan Potensi Wisatanya". IDN Times (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-17.

Pranala jaba

[uah | uah wit]