Nusa Buru
| Genah | Oseania |
|---|---|
| Koordinat | 03°25′30″S 126°40′03″E / 3.42500°S 126.66750°E |
| Kapuloan | Kepulauan Maluku |
| Jimbar | 12,655.58 km² |
| Titik pinih tegeh | Gunung Kapalatmada (2.428 m) |
Buru (duké nguni kaéja Boeroe, Boro, utawi Bouru) inggih punika silih tunggil nusa utawi pulo ring Kepulauan Maluku, Indonesia tur pinaka nusa pinih ageng katiga ring Kepulauan Maluku risampuné Nusa Halmahera miwah Nusa Seram.[1]
Nusa Buru magenah ring pantaraning Laut Banda ring sisi kelod lan Luat Seram ring sisi kalér, miwah ring sisi kauh Nusa Ambon lan Nusa Seram. Topografi Nusa Buru akéhan marupa pegunungan lan abing. Wewidangan nusa puniki taler akéhan sané kaiterin antuk pasih miwah tukad. Samaliha nusa puniki taler madué asiki danu air tawar, inggih punika kasengguh Danu Rana. Danu Rana magenah ring tengahing nusa antuk lantang 4,3 km tur lebar 2,7 km.[1]
Nusa puniki ngranjing ring Propinsi Maluku tur madué kalih kabupatén, inggian punika Kabupatén Buru lan Kabupatén Buru Selatan. Pusat adimistratifnyané magenah ring Namlea lan Namrole, maka kalih pinaka kota pinih ageng ring Nusa Buru. Suang-Suang kota puniki kajangkepin antuk pelabuhan miwah bandara, inggian punika Bandara Namlea lan Bandara Namrole. Ring sisi sejarah, Nusa Buru silih tunggilnyané kaloktah antuk kawéntenan pangawi sastra sané mapeséngan Pramoedya Ananta Toer antuk novel sasuratannyané indik Tetralogi Buru.[2]

Kabupatén Buru inggih puniki kabupaten sané kawéntenannyané pinih nguni ring Nusa Buru manut Undang-undang No. 46 warsa 1999. Undang-undang puniki selanturnyané kagentosin antuk Undang-undang No. 6 warsa 2000 indik Provinsi Maluku Utara, manut undang-undang puniki Kabupatén Buru kawangun antuk 10 Kecamatan ngantos warsa 2008. Nanging duké Undang-undang No. 32 Warsa 2008 kakukuhin sané sinarengan antuk keadegangnyané Kabupaten Buru Selatan, 5 kecamatan sané manut geografi magenah ring sisi kelod Kabupaten Buru kapasahang tur raris ngranjing ring Kabupaten Buru Selatan.[1]
Ring sajeroning pamarginyané, inggian punika ring panguntatin warsa 2012 wénten pamekaran kecamatan ring Nusa Buru, inggih punika Kecamatan Lolong Guba, Kecamatan Waelata, Kecamatan Fena Leisela, Kecamatan Teluk Kaiely, miwah Kecamatan Lilialy. Malarapan antuk kahanan puniki, Kabupaten Buru dadosnyané malih mawali madué 10 kecamatan. Kecamatan Fena Leisela manados kecamatan sané pinih ageng ring Kabupaten Buru tur genahnyané ring pegunungan. Kecamatan puniki nuénang 13 désa miwah 4 wewidangan sané durung madué désa induk.[1]

Kabupaten Buru Selatan inggih puniki silih tunggil saking kalih kabupatén sané wénten ring Nusa Buru, Propinsi Maluku. Kabupatén puniki madué 6 kecamatan. Maka nenem kecamatan punika inggih punika Kecamatan Ambalau, Kecamatan Fena Fafan, Kecamatan Kepala Madan, Kecamatan Leksuka, Kecamatan Namrole, miwah Kecamatan Waesama.[3] Kecamatan Fena Fafan pinaka kecamatan sané madué desa adat tur magenah ring pegunungan. Duk warsa 2012, Kecamatan Fena Fafan kamekarang saking Kecamatan Leksuka.[1]
Manut data BPS warsa 2024, krama ring Nusa Buru akéhnyané sawatara 141.361 jiwa.[4] Wénten makudang-kudang kelompok etnis sané jenek ring Nusa Buru inggian punika etnis asli (jenek ring pasisi wiadin ring tengahing alas) miwah etnis pendatang. Katarka, apahteluan krama Nusa Buru mawit saking wong Buru asli, Ambelau, miwah wong Kayeli. Etnis pendatang sane jenek ring Nusa Buru sekadi wong Ambon, Maluku Tenggara (pamucuknyané Kei), Ambalau, Kep. Sula (pamucuknyané Sanana), Buton, Bugis, miwah wong Jawa (pamucuknyané jenek ring genah transmigrasi). Krama ring Nusa Buru akéh sané ngelarang kepercayaan tradisional, samaliha sané tiosan wénten sané magama Kristen lan Islam Sunni.[1]
Nusa Buru madué iklim tropis lan iklim muson sané keni pengaruh saking angin musim tur sangkaning kawéntenan pasih sané ngiterin nusané puniki. Manut napi sané kabaosang olih Koppen, iklim ring Nusa Buru inggian punika ring sisi kaler (Namlea) ngranjing ring soroh Awa tur ngranjing ring katagori kelas D manut Schmidt lan Ferguson antuk rata-rata 6,1 bulan basah miwah 4,2 bulan kering. Ring sisi tengah lan kelod Nusa Buru ngranjing ring soroh Afa, samaliha ngranjing ring katagori kelas B manut Schmidt lan Ferguson antuk rata-rata 8,4 bulan basah miwah 2,6 bulan kering.[5]
Krama Nusa Buru ketahnyané ngemargiang kauripan antuk swagina dados wong tani. Padi pinaka asil tani krama Nusa Buru ring sisi kaler, yéning ring sisi kelod sané dados asil tani ipun inggih punika jagung, séla, kacang, kedelé, coco, coklat, cengkéh, miwah kopi. Lianan ring punika, abian kayu meranti, kayu damar, kayu besi, miwah kayu putih tumbuh subur ring genahé puniki. Hasil tani kayu putih sané kaolah dados minyak pinaka olah-olahan sané dahat kasub saking Nusa Buru.[1]
- Sekolah ring Nusa Buru Duke Nguni
- Pasisi Nusa Buru
- Wong Buru
- 1 2 3 4 5 6 7 Sahetapy, Y. (2020-01-01). Monografi: Psikologi Kearifan Lokal Perempuan Dalam Pengasingan (Di Kawasan Indonesia Bagian Timur) (ring Indonesia). Deepublish. ISBN 978-623-209-857-2.
- ↑ admin (2025-04-07). "Pulau Buru: Saksi Bisu Sejarah Kelam Orde Baru". Berita Sejarah (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-06.
- ↑ admin (2024-12-14). "Daftar Kecamatan, Desa/Kelurahan, Kode Pos Buru Selatan". sikambapang (ring Inggris). Kaaksés 2026-01-07.
- ↑ Buru, Badan Pusat Statistik Kabupaten. "Penduduk, Laju Pertumbuhan Penduduk, Distribusi Persentase Penduduk, Kepadatan Penduduk, Rasio Jenis Kelamin Penduduk Menurut Kecamatan di Kabupaten Buru, 2025 - Tabel Statistik". burukab.bps.go.id (ring Indonesia). Kaaksés 2026-01-04.
- ↑ Mubekti, Mubekti (2011). "Karakterisasi Sumberdaya Lahan Dan Pewilayahan Komoditas Unggulan Perkebunan Di Pulau Buru". Jurnal Teknologi Lingkungan BPPT (ring Indonesia). 12 (3): 309–318. doi:10.29122/jtl.v12i3.1239. ISSN 1411-318X.
