Cebur nuju daging

Korupsi

Saking Wikipédia
Peta sané nyihnayang Indéks Persépsi Korupsi ring jagaté ring warsa 2023; skor sané tegehan nyihnayang tingkat korupsi sané andap.
  100 – 90
  89 – 80
  79 – 70
  69 – 60
  59 – 50
  49 – 40
  39 – 30
  29 – 20
  19 – 10
  9 – 0
  Tanpa data

Korupsi inggih punika wangun katenjujuran utawi pelanggaran pidana sané kamargiang olih jadma utawi organisasi sané kapercayain ring jabatan sane madué wewenang mangda ngamolihang pikenoh sané nénten patut utawi nyalahgunayang kekuasaan anggén ngamolihang bati. Korupsi minab nyarengin parikrama sekadi nombok, pawigunan kakuasaan, panilepan, miwah penipuan taler parilaksana sané sah ring makudang-kudang panegara, sekadi lobi.[1] Korupsi politik mamargi ritatkala sang sané ngambel jabatan utawi pegawé pamréntah sané tiosan malaksana ring kapasitas resmi antuk ngamolihang bati pribadi.

Manut babad, "korupsi" madué artos sané jimbar sane mapaiketan sareng dampak parilaksana majeng ring moral lan karahayuan sosial: umpaminyané, pattatwa Yunani purwa Sokratés kadanda pati pahan saking "ngorupsi para yowana".[2]

Panilikan miwah panikayan kawijakan sané anyar ngakuin indik punika taler wenten ring ékonomi kapitalis sané sugih. Ring How Corrupt is Britain, David Whyte nyobyahang indik korupsi wénten "ring makudang-kudang lembaga sané kasub" ring Inggris,[3] kagenahang ring peringkat silih sinunggil negara sané pinih kirang korupsi manut Indéks Persépsi Korupsi (IPK). Ring sajeroning pidarta warsa 2022 indik "Korupsi Modérn", Administrator USAID Samantha Power maosang: "Korupsi nénten malih wantah indik otokrat soang-soang sané mamaling kasugihan bangsannyané mangda prasida maurip ageng".[4] nanging taler nyarengin jaringan transnasional sané canggih, rumasuk lembaga kajinahan sané kaengkebang ring rahasia. Nyawis buku Whyte, George Monbiot nyacad IPK santukan définisinyané sané cupit indik korupsi sané akéhan wantah nyelehin éksekutif Kauh indik nombok.[5] Asapunika taler, sane tiosan nyihnayang "métrik global manut sistematis kirang ngukur 'korupsi anak sugih' - sané akéhan kalégalisasi, kalembagaan, miwah nénten étis - pinaka lawan saking 'korupsi anak tiwas'".[6]

Korupsi miwah kriminalitas inggih punika kejadian sosiologis endemik sané medal rutin ring makasami panegara ring skala global antuk makudang-kudang undagan miwah proporsi. Data sané anyar nyihnayang korupsi sayan nincap.[7] Soang-soang bangsa ngalokasiang wit daya doméstik anggén ngendaliang lan ngatur korupsi lan ngandegang kejahatan. Strategi sané kamargiang anggén nanganin korupsi sering kacumponin antuk paistilah pajeng anti-korupsi.[8] Tiosan punika, inisiatif global sekadi Tatujon Pawangunan Malanturan 16 PBB taler madué tatujon sané kasayagayang sané sepatutnyané prasida ngirangin korupsi ring makasami wangunnyané antuk substansial.[9] Inisiatif sane anyar sakadi Jaringan Kaadilan Pajak nglintangin nombok lan mamaling lan makta uratian ring penyalahgunaan pajak.[10]

  1. "Report" (PDF). siteresources.worldbank.org. Kaarsipin saking versi asli (PDF) tanggal 5 Méi 2015. Kaaksés 25 September 2012. Check date values in: |access-date= (help)
  2. Korupsi ring Encyclopædia Britannica
  3. Whyte, David (2015). How Corrupt is Britain? (ring Inggris). Pluto Press. ISBN 978-0-7453-3529-2.
  4. "Administrator Samantha Power Delivers Remarks, "The Face of Modern Corruption," at the International Anti-Corruption Conference Plenary Session". U.S. Agency for International Development (ring Inggris). 14 Désémber 2022. Kaarsipin saking versi asli tanggal 15 Januari 2023. Kaaksés 26 Méi 2024.
  5. Monbiot, George (18 Maret 2015). "Let's not fool ourselves. We may not bribe, but corruption is rife in Britain". The Guardian (ring Inggris). ISSN 0261-3077. Kaaksés 26 Méi 2024.
  6. Ang, Yuen Yuen (10 Méi 2024). "How Exceptional Is China's Crony-Capitalist Boom? | by Yuen Yuen Ang". Project Syndicate (ring Inggris). Kaaksés 26 Méi 2024.
  7. "Insights | WJP Rule of Law Index 2022". worldjusticeproject.org (ring Inggris). Kaarsipin saking versi asli tanggal 8 Pébruari 2023. Kaaksés 8 Pébruari 2023.
  8. Lehtinen, Jere; Locatelli, Giorgio; Sainati, Tristano; Artto, Karlos; Evans, Barbara (1 Méi 2022). "The grand challenge: Effective anti-corruption measures in projects". International Journal of Project Management (ring Inggris). 40 (4): 347–361. doi:10.1016/j.ijproman.2022.04.003. ISSN 0263-7863. S2CID 248470690 Check |s2cid= value (help).
  9. Doss, Eric. "Sustainable Development Goal 16". United Nations and the Rule of Law (ring Inggris). Kaarsipin saking versi asli tanggal 20 Désémber 2021. Kaaksés 25 Séptémber 2020.
  10. "Financial Secrecy Index – Tax Justice Network" (ring Inggris). Kaaksés 26 Méi 2024.