Gamelan bungbang
Wastan Bungbang utawi Gamelan Bumbang inggih punika barungan (seperangkat) gamelan tiing sane kaklasifikasiang ring kesenian karawitan Bali pinaka gamelan anyar (seni perkusi anyar). Punika santukan gamelan bungbang puniki kakaryanin sasampun abad ke-20 lan pinaka panglimbak saking gamelan sane sampun wenten sadurungnyane, pamekasnyane ring teknik maplalian lan tembang sane kaplajahin. Sang sane ngaryanin mawit saking Banjar Tengah, Desa Pakraman Sesetan, I Nyoman Rembang. Gamelan bungbang puniki kakaryanin duk warsa 1985 lan kapertama kasolahang ring ajeng krama duk tanggal 16 November 1988 ritatkala pawai pamungkah pacentokan desa ring Desa Sesetan, Dénpasar, Bali.
Pangawitnyane gamelan bungbang punika kawastanin gamelan timbung. Wantah sasampun duang warsa, ring 15 Juni 1987, wastan timbung kagentosin dados bungbang sasampun sang sane ngaryanin ngutip kakawin Bharatayuda sane nyambatang istilah salunding wayang sakadi sane kasurat olih Jaap Kunt (1968as7;
"Tekwan ri Iwah ikang taluktak atarik saksat salunding wayang/pring bungbang muni kanginan manguluwung, yekan tudungnyangiring/gending stri nya pabandung i prasamanng kungkang karengwing jurang/ cenggerat nya walangkrik atri kamanak tanpantarangangsyani".
Terjemahan bebasnya adalah; "Di lembah sungai terdengar derasnya suara tak-luk-tak bagaikan salunding iringan wayang/sunari (bambu berlubang), berbunyi ketiup angin meraung karena lubang sulingnya miring/seperti lagu rerebongan (lagu iringan wayang putri) yang terjalin ritmis, demikianlah rasanya suara katak-kangkung (enggung) yang terdengar di dalam jurang/memekaknya suara jangkrik ribut ibarat gumanak yang tak henti-hentinya disertai kangsi.[1]
Gamelan bungbang puniki mula kakaryanin anggen ngiringang tarian ulam hias. Warna lan gerakan ulam hias sane wenten ring akuarium ring Hotel Tanjung Sari, Sanur, nudut kayun I Nyoman Rembang ngaryanin tarian ulam hias, raris dane mautsaha mikayunin instrumen tarian fiscena sane patut anggen ngiringang utawi ngiringang. Gamelan bungbang punika kakaryanin sesampun ipun miragi suaran toyane ulung saking kran ring tangki toyane ring kamar mandi.
Mangda prasida muter siki tembang antuk gamelan puniki ngamerluang akeh drummer, sawatara 35 ngantos 40 diri. Piranti utama ring gamelan bungbang inggih punika piranti tebuk sane marupa atengah kulkul (Kentongan) sane malakar antuk tiing sane ukurannyane mabinayan ngawit saking 90 cm antuk sane pinih lantang lan 10 cm antuk sane pinih cendet. Bambu sane kaanggen inggih punika Tiing Petung anggen not andap (jegogan) lan tiing jajang anggen not tengah lan tegeh (pemade lan kantil). Ring sajeroning maplalianan gamelan bungbang, teknik sane kaanggen meh-mehan pateh sareng teknik maplalianan gamelan umumnyane ring Bali, inggih punika ngutamayang alunan lan kekotekan (terjalin) maplalianan. Ring sajeroning maplalianan gamelan bungbang punika, makasami pemain utawi penabuh kasaratang mangda nguasayang utawi ngapal tembang punika makasami, santukan soang-soang penabuh wantah makta utawi maplalianan instrumen bungbang asiki mawinan para penabuh saling nyangkepin lan saling mapaiketan. Sakadi galah sane sampun lintang, sekaa gong utawi kelompok sane kantun miara tur prasida maplalian bungbang gamelan punika wantah prasida kapanggihin ring Banjar Tengah Sesetan, inggih punika Sekaa Gong Wirama Duta.[2][3][4]
- ↑ "Aspek Musikologis Gêndér Wayang dalam Karawitan Bali". Kaarsipin saking versi asli tanggal 2020-07-19. Kaaksés 17 Februari 2019. Unknown parameter
|dead-url=ignored (help); Check date values in:|access-date=(help) - ↑ "Gamelang Bungbang". Kaarsipin saking versi asli tanggal 2022-01-23. Kaaksés 2019-02-17. Unknown parameter
|dead-url=ignored (help) - ↑ Ganeshwari, Ni Putu Diah Paramitha. "Banjar Tengah Upayakan Regenerasi Penabuh Bungbang, Alat Musik Ciptaan Maestro I Nyoman Rembang". Tribunnews.com (ring Indonesia). Kaarsipin saking versi asli tanggal 2019-02-17. Kaaksés 2019-02-17. Unknown parameter
|dead-url=ignored (help) - ↑ "Bungbang Adi Karya Sang Maestro.flv", Youtube.com, 2010-01-19, kaarsipin saking versi asli tanggal 2023-07-28, kaaksés 2019-02-17 Unknown parameter
|dead-url=ignored (help)