Cebur nuju daging

Gaguritan Pandawa Dasa

Saking Wikipédia
Basa(-basa)Basa Kawi
LakaranLontar
Ukurancm x cm
AksaraAksara Bali
Ngranjing Koleksi ringKapustakaan Kantor Dokuméntasi Budaya Bali
Klasifikasi Gedong KirtyaItihasa
Gaguritan Pandawa Dasa 
NegaraIndonésia
BasaBasa Kawi
Jenis mediaLontar
Ngawacen ring Internetpalmleaf.org/wiki/gaguritan-pandawa-dasa-01
Katalog lontar PusdokF/3/G/Dokbud

Gaguritan Pandawa Dasa utawi Gaguritan Dasa Pandawa inggih punika gaguritan sané nyaritang indik Mahabarata, sané ngutamyang indik carita para Pandawa tur sapunapi ipun prasida masikian sareng para Pancatma.[1]

Reringkesan

[uah | uah wit]

Krajaan Hastinapura kakuasain olih 3 raja inggih punika Drestarasta kasarengin antuk rabinida, Déwi Gandari; Sang Pandu kasarengin antuk rabinda, Déwi Kunti; miwah Sang Widura kasarengin antuk rabinida Susramawati.

Sedek dina anu Sang Pandu sareng rabine sané kaping kalih, Déwi Madri lunga maboros ka alasé. Ipun nénten nemu beburon, sajabaning apasang kidang sané sedek nyinahang rasa tresna, panumitisan Bhagawan Kindama. Ida raris kapanah kidang luh punika ngantos ipun padem. Kidang muani sané sampun nyuti rupa dados Bagawan Kindama, gedeg tur nyupat Sang Pandu apang mati sambilanga masamara sareng rabiné. Sang Pandu miwah rabinidane makakalih kalangkung sedih miragi orta pastu punika.

Déwi Gandari sané sampun mobot mapacentokan, mangda sapasira ring pantaraning rabin Sang Pandu lan Sang Widura maduwe putra dumunan pacang polih wewenang jumeneng nata ring Hastinapura.

Sang Pandu sané pangawitnyané jejeh ngayunin tantangan punika, raris kalipurang santukan Déwi Kunti madué mantra sané prasida nedunang para déwatané. Pinih rihin Sang Yudistira embas, paragayan Bhatara Darma. Mirengang Sang Yudistira embas, Ida Sang Drestarasta duka tur sungsut raris ngelebang garba Sang Déwi Gandari sané kantun marupa rah. Rah punika kasineb ring satus payuk tur kapuput olih Ida Rsi Bisma. Raris ngabakti ring para déwata sané ngembasang maruntutan: Sang Bima saking Bhatara Bayu; Sang Arjuna saking Bhatara Indra; tur majalaran antuk Dewi Madri putra kembar Sang Nakula miwah Sang Sahadéwa embas saking Bhatara Aswim. Sinarengan embasnyané Sang Bima, embas taler putran Déwi Gandari satus diri, sané kawastanin Sang Korawa.

Sang Pandu séda ring gelutan Déwi Madri manut pastu Bagawan Kindama. Déwi Madri sané mobot punika taler séda pinaka bukti satyan idané. Atman Sang Pandu miwah Déwi Madri kagenahang ring kawah. Bobotan Déwi Madri kagugurang olih Bhatara Yama; rah mobot wusan kakutang ring nusa, kauripang malih olih Bhatara Darma; Bhatara Bayu, Indra, miwah Aswim, tur embas dados Pancatma: Darmawangsa, Wrekodara, Parta, Sahadéwa miwah Samadéwa.

Putra-putran Sang Pandawa miwah Sang Korawa polih paajahan saking Ida Rsi Drona indik ilmu pawikanan militér. Para Korawa setata daya tur mapikayun pacang mademang Para Pandawa, nanging nénten prasida. Minakadi, daweg Para Pandawa meneng ring Wanarawata, pondok maraab somi ipun katunjel, nanging Para Pandawa kantun maurip. Tiosan ring punika Para Pandawa prasida ngamademang raksasa Dimba tur Sang Bima marabian sareng Dimbi arin Dimba. Para Pandawa taler prasida polih jayanti ring pacentokan ngrebutin Déwi Dropadi. Sangkaning prakarsan Bisma, Pandawa ngwangun Krajaan Indraprasta ri sampun puput pacentokan, tur makarya yadnya. Antuk piranti sané kaanggen yadnya, Sang Bima kandikayang mangda lunga ka alasé. Ring pamargi Sang Bima kawantu olih Sang Pancatma ngamademang dasa raksasa sané pinaka panyuti rupa saking dasa pandita sané kasupat olih Hyang Nilalwita. Sang Bima prasida mawali budal makta piranti yadnya sareng Pancatma nuju Indraprasta.

Kagiat Dewi Kunti ngaksi kalih Panca Pandawa inggih punika kakalih Sang Yudistira, Sang Bima, Sang Atjuna miwah Sang Nakula Sahadéwa. Sang Darmawangsa sané ngangganin Sang Pancatma midartayang parindikan ragan idané. Ida Dewi Kunti dahat garjita, pamuputnyané Pancatma sareng rabinida Kresnawati nyikiang angga sareng Ida Pandawa miwah Ida Dropadi manut wateknyané soang-soang.

Pustaka

[uah | uah wit]
  1. Wayan, Jendra, (1980). Dasa Pandawa (pdf). repositori.kemdikbud.go.id (ring Indonesia). Kaaksés 2025-06-26.CS1 maint: extra punctuation (link)