Bokor




Bokor (aksara Bali: bokoŕ) inggih punika silih sinunggil piranti utawi wadah tradisional sané ketah kaanggén olih krama Hindu ring Bali. Bokor puniki marupa kadi paso utawi lumur sané ageng, bunter, madué bibih sané lumbang, tur madué batis utawi tatakan ring sornyané. Ring kahuripan krama Bali, bokor mabuat pisan kawigunannyané, pamekas ring sajeroning parikrama upacara agama utawi Panca Yadnya.
Wangun bokor ketahnyané bunter miwah cekung (madyannyané dalem) mangda prasida ngwadahin sarana upakara. Ring sisin bibihnyané, bokor punika lumbang. Ciri khas bokor Bali inggih punika wénten tatakan utawi batis ring sornyané sané ngawinang bokor punika tegeh yéning kaagahang.
Bahan sané kaanggén makarya bokor wenten makudang-kudang soroh, minakadi:
- Perak: Bokor sané kakaryanin saking perak, ketahnyané maajin mael tur kaanggén ring upacara sané utama utawi olih kulawarga sané madué kasugihan.
- Kuningan: Puniki bahan sané pinih ketah kapanggihin. Bokor kuningan mawarna kuning mas tur awét.
- Aluminium/Alpaca: Bahan puniki dangan (ingian) tur hargannyané nenten ja semahal perak utawi kuningan.
- Tembaga: Wénten taler sané kakaryanin saking tembaga.
Ketahnyané, kulit utawi sisi bokor punika kahiasin antuk ukir-ukiran (patra) khas Bali, minakadi Patra Punggel, Patra Sari, utawi gambar carita pawayangan.
Ring Bali, bokor madué kawigunan sané mabuat pisan, inggih punika:
- Wadah Sarana Muspa: Ri kala krama Bali, pamekas para istri, ngranjing ka pura jagi muspa (sembahyang), bokor kaanggén wadah canang, sekar, dupa, miwah bija.
- Wadah Tirta: Ring makudang-kudang dudonan karya, bokor sané masisik utawi madaging lapisan plastik/kaca ring tengahnyané prasida kaanggén nyimpen toya anyar utawi tirta.
- Wadah Beras Kuning: Ri kala upacara pawiwahan utawi penyambutan tamiu, bokor sering kaanggén wadah beras kuning miwah pis bolong sané jagi kasambehang.
- Hiasan/Dekorasi: Mangkin, bokor taler sering kaanggén pinaka hiasan interior ring hotel utawi vila santukan wangunnyané sané unik tur estetik.
Manut ring kawigunan miwah wangunnyané, wénten makudang-kudang soroh bokor, inggih punika:
- Bokor Mas/Perak: Bokor sané mabuat saking mas utawi perak, ketah kaanggén ring purian utawi griya.
- Bokor Ukir: Bokor sané genep madaging ukiran seni.
- Bokor Polos: Bokor sané nenten madaging ukiran, biasané saking bahan aluminium utawi stainless.
- Kamus Bali-Indonesia, Dinas Pengajaran Provinsi Daerah Tingkat I Bali.
- Eiseman, F. B. (1990). Bali: Sekala & Niskala. Periplus Editions.
- Covarrubias, M. (1937). Island of Bali. Knopf.